Το διαδίκτυο αποτελεί μέρος της καθημερινότητας μας. Η αλόγιστη χρήση του όμως έχει αρνητικά επακόλουθα. Είχαμε τη χαρά να μας τιμήσει ιδιαίτερα με την παρουσία της και να μας ενημερώσει για όλα αυτά ως κεντρική ομιλήτρια, η αξιότιμη υφυπουργός υγείας, κυρία Ζωή Ράπτη, αρμόδια για θέμα ψυχικής υγείας και εξαρτήσεων. Μαζί μας ήταν αξιότιμοι ομιλητές, διακεκριμένοι ο καθένας στο χώρο του. H κυρία Άρτεμις Τσίτσικα - Αναπληρώτρια καθηγήτρια παιδιατρικής-εφηβ. Ιατρικής ΕΚΠΑ, Πρόεδρος Ελληνικής εταιρείας εφηβικής ιατρικής (ΕΕΕΙ) και ο κύριος Βασίλειος Παπακώστας Αστυνομικός Διευθυντής δίωξης ηλεκτρονικού εγκλήματος. Με αμεσότητα και σαφήνεια μίλησαν για θέματα που χρήζουν προσοχής και πρόληψης. Η συμβολή τους στο έργο μας καταλυτική, τους ευχαριστούμε θερμά! Συνοπτικά, έγινε αναφορά στις επιπτώσεις της αλόγιστης χρήσης του διαδικτύου, πως συμβάλλει στην ψυχολογία των παιδιών μας καθώς και στη υγεία τους όταν πρόκειται για μικρότερες ηλικίες. Πόσο επηρεάστηκε από την πανδημία και πόσο εύκολα δημιουργεί εξαρτήσεις. Η ημερίδα με τίτλο «Ψυχική Υγεία και Ζωή/ Παιδιά, Έφηβοι και Διαδίκτυο: Η σύγχρονη πρόκληση», που έλαβε χώρα στο Ίδρυμα Χατζηκώνστα, διοργανώθηκε από το Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων του 3ου Δημοτικού Σχολείου Χαλανδρίου και σε αυτήν παρευρέθησαν πολλοί εκπρόσωποι φορέων που δραστηριοποιούνται στο χώρο της προστασίας των νέων από τους κινδύνους του διαδικτύου.
ΖΩΗ ΡΑΠΤΗ – Υφυπουργό Υγείας – Αρμόδια για θέματα ψυχικής υγείας και εξαρτήσεων.
Το Υπουργείο Υγείας έχει επενδύσει στην πρόληψη και την προαγωγή της ψυχικής υγείας των παιδιών και των εφήβων, υλοποιώντας μια σειρά δράσεων, όπως ανέφερε η Υφυπουργός Υγείας, Ζωή Ράπτη, σε ημερίδα που πραγματοποιήθηκε στο Ίδρυμα Χατζηκώνστα την Παρασκευή 3.2.2023.
Περιγράφοντας τις διαστάσεις του προβλήματος, έκανε αναφορά στο δυσανάλογο ψυχικό κόστος που υπέστησαν λόγω της πανδημίας τα παιδιά και οι έφηβοι, καθώς απομακρύνθηκαν από την εκπαίδευση, την κοινωνική τους ζωή και τις δραστηριότητές τους. Έτσι πολλοί βίωσαν άγχος, κατάθλιψη, διαταραχές διατροφής και ύπνου, εξάρτηση από το διαδίκτυο, ακόμα και αυτοκτονικές τάσεις.
Για τη διασφάλιση της ψυχικής υγείας των παιδιών και των εφήβων, το Υπουργείο Υγείας υλοποιεί:
- Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ψυχική Υγεία, το οποίο περιλαμβάνει διακριτό άξονα που προβλέπει την ανάπτυξη των απαραίτητων δομών και υπηρεσιών για την διασφάλιση της ψυχικής υγείας των παιδιών, των εφήβων, και των οικογενειών της χώρας μας.
- Τη δημιουργία 106 νέων κοινοτικών δομών και υπηρεσιών ψυχικής υγείας, με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, μεταξύ των οποίων 6 Κέντρα Ημέρας και μία Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας παιδιών και εφήβων, καθώς και 2 Κέντρα Ημέρας για τη στήριξη της οικογένειας.
- Αύξηση των παιδοψυχιατρικών κλινών σε Νοσοκομεία.
- Τη λειτουργία της 24ωρης Εθνικής Τηλεφωνικής Γραμμής Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης 10306, η οποία έχει δεχτεί έως σήμερα περισσότερες από 540.000 κλήσεις.
- Την παροχή δωρεάν συμβουλευτικής και παράλληλα ολιστικής παρέμβασης μέσω των 75 Κέντρων Πρόληψης που λειτουργούν στη χώρα.
- Πρόγραμμα κατάρτισης λειτουργών υγείας για την πρόληψη και αντιμετώπιση της διαδικτυακής εξάρτησης, με την Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ, το ΕΠΙΨΥ και την ΑΜΚΕ Ιάσων.
- Υποστήριξη ενηλίκων και νεαρών εφήβων για τον εθισμό στο διαδίκτυο και τα video games, μέσω εξειδικευμένων προγραμμάτων που παρέχονται από το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής/ 18 Άνω, το ΚΕΘΕΑ και τον ΟΚΑΝΑ, σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
- Τη δημιουργία Εθνικού Δικτύου Αναφοράς για τα παιδιά και τις οικογένειες, σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Αλεξανδρούπολη, Κρήτη και Πελοπόννησο, σε συνεργασία με το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και το Child Mind Institute της Νέας Υόρκης.
Στον ακόλουθο σύνδεσμο μπορείτε να παρακολουθήστε την ομιλία https://fb.watch/iyhv4uYRuX/
ΑΡΤΕΜΙΣ ΤΣΙΤΣΙΚΑ – Αναπληρώτρια καθηγήτρια παιδιατρικής-εφηβ. Ιατρικής ΕΚΠΑ, Πρόεδρος Ελληνικής εταιρείας εφηβικής ιατρικής (ΕΕΕΙ)
Ενημέρωσε σχετικά με την ορθολογική χρήση του διαδικτύου και των συσκευών, την αρνητική επιρροή που έχει το λάθος περιεχόμενο στα παιδιά μας καθώς και συμβουλές σχετικά με θέματα που χρήζουν προσοχής και πρόληψης από τους γονείς.
Επιγραμματικά, βάση της Αμερικανικής Παιδιατρικής Ακαδημίας σε παιδιά μικρότερα των 18 μηνών δεν επιτρέπεται καμία οθόνη, με εξαίρεση τις ζωντανές βιντεοκλήσεις. Από 2-5 ετών, όχι ατομική χρήση και όχι πάνω από μία ώρα ημερησίως. Όχι χρήση στο υπνοδωμάτιο, κατά την ώρα του φαγητού η μία ώρα πριν τον ύπνο. Σε παιδιά μεγαλύτερα των 5 ετών, παιχνίδια αντίστοιχης ηλικίας με βάση το σύστημα PEGI. Να βάζουμε όρια χρήσης και να αναπτύσσουμε στα παιδιά σωστή διαδικτυακή συμπεριφορά. Ιδιαίτερα για το κινητό τηλέφωνο, ναι μεν μπορεί να βοηθήσει πολύ σε θέματα ασφάλειας και επικοινωνίας, θα πρέπει ωστόσο να ενημερώσουμε τα παιδιά μας που είναι στην εφηβεία οτι:
- Ο εγκέφαλος και το σώμα αναπτύσσονται και αλλάζουν.
- Είσαι ευαίσθητος/ευαίσθητη σε οποιαδήποτε ακτινοβολία.
Είναι πολύ σημαντικό για τη μελλοντική υγεία να τηρούνται ορισμένοι βασικοί κανόνες ασφαλούς χρήσης:
- Μην χρησιμοποιείς το κινητό συνεχώς και αλόγιστα.
- Μην κοιμάσαι ποτέ με το κινητό κάτω από το μαξιλάρι σου και μην το μεταφέρεις σε τσέπη ή σε ζώνη.
- Μην το χρησιμοποιείς μέσα σε κινούμενα οχήματα γιατί αυξάνεται η ακτινοβολία που εκπέμπει.
Τα μικρά παιδιά που εκτίθενται για περισσότερο χρόνο σε ατομικές οθόνες έχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν καθυστέρηση στις εκφραστικές γλωσσικές δεξιότητες. Για κάθε 30' αύξησης καθημερινά υπάρχει 50% αυξημένος κίνδυνος.
Η πανδημία και η διαδικτυακή εξάρτηση είχε σαν συνέπεια την έλλειψη σωματικής άσκησης, παραμέληση σωματικής υγιεινής,διαταραχές ύπνου,κατανάλωση ανθυγιεινών σνακ μπροστά στη οθόνη.
Η παρατεταμένη χρήση Η/Υ έχει επιπτώσεις στις κοινωνικές δεξιότητες: κοινωνική συναισθηματική ενδυνάμωση, στοχοθεσία, αναγνώριση συναισθημάτων,αυτοεκτίμηση, ενσυναίσθηση και διαχείριση θυμού.
Έκανε λόγο για τη διαφορετικότητα καθώς και για τα ψυχοκοινωνικά χαρακτηριστικά. Αναφορικά, ψυχική ή σωματική κακοποίηση , ο θύτης πολλές φορές υπήρξε και θύμα.
Στο διαδίκτυο ένα δημοφιλές και κοινωνικό παιδί μπορεί να πέσει θύμα εκφοβισμού λόγω φθόνου.
Σημεία ανησυχίας στη συμπεριφορά:
-Απότομη πτώση της σχολικής επίδοσης
-Μεταβολές του βάρους
-Μεταβολές του ύπνου
-Κοινωνική απομόνωση
-Αδιαφορία για την προσωπική εμφάνιση και καθαριότητα.
Εκπαίδευση παιδιών στη διαχείριση δυσκολίας.
Χρυσοί κανόνες για γονείς: Συναισθηματική κάλυψη και αγάπη άνευ όρων, όρια, παράδειγμα ζωής, ειλικρίνεια, σεβασμός της προσωπικότητας του παιδιού.
Στα ακόλουθα link μπορούμε να βρούμε χρήσιμο υλικό και πληροφορίες.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ – Αστυνομικός Διευθυντής δίωξης ηλεκτρονικού εγκλήματος
Ενημέρωσε σχετικά με τους κινδύνους και τον εθισμό που προκαλεί η αλόγιστη χρήση του διαδικτύου καθώς και τη διαφορά του bullying και του cyberbullying. Τόνισε την αύξηση των κρουσμάτων σεξουαλικής παρενόχλησης, την ύπαρξη επιτηδείων με σκοπό να αποκομίσουν πληροφορίες και προσωπικές φωτογραφίες ώστε να τις διαθέσουν στο dark web.
Χρειάζεται μεγάλη προσοχή στα videogames, αφού μια ολόκληρη βιομηχανία επενδύει τεράστια ποσά για έρευνα και προσπαθεί με τη βοήθεια ειδικών να δημιουργήσει όλο και πιο εθιστικά παιχνίδια. Ο χρήστης στην πορεία αποκτά εμμονές, προσπαθεί να κερδίσει πράγματα σε ένα εικονικό περιβάλλον, πολλές φορές ανέφικτα και σε άλλες περιπτώσεις μέσω οικονομικού αντιτίμου.
Σχετικά με τα social media, τα παιδιά θα πρέπει να είναι πολύ προσεκτικά, να αποφεύγουν να μοιραστούν προσωπικές πληροφορίες και φωτογραφίες. Τόνισε πως πρέπει να μάθουμε στα παιδιά να μιλούν σε εμάς άμεσα για θέματα εκβιασμού και εκφοβισμού και κατόπιν να ενημερώνουμε τις αρμόδιες αρχές. Η ζημιά που μπορεί να προκληθεί, ειδικά στην εφηβεία είναι τεράστια.
Σε περιπτώσεις ανεπιθύμητων μηνυμάτων αποθήκευσε τις αποδείξεις με print screen, κανε Block/Report, μίλησε σε κάποιον ενήλικα που εμπιστεύεσαι.
Ενημέρωσε σχετικά με συνδέσμους και πληροφορίες τις οποίες σας παραθέτουμε παρακάτω.
Πρότεινε να διαβάσουμε στα παιδιά, ένα παραμύθι της Κάρμεν Ρουγγέρη σχετικά με το διαδίκτυο το οποίο υπάρχει στην επίσημη ιστοσελίδα του cyberkib.
Υπέγραψες τη φιλική σύμβαση ?
Τα άνωθεν είναι σημειώσεις που κρατήσαμε σε μια προσπάθεια αποθήκευσης πληροφοριών και συνδέσμων και όχι με ακρίβεια όσα αναφέρθηκαν, πλην της κυρίας Υφυπουργού.